4/13, 1/5
Week 3 is ondertussen gepasseerd. Deze week heb ik zelf nog 3 bevallingen gedaan (dus 4/13). De 1e was een vrouw die beviel van haar 4e kind, vlotte bevalling, weinig speciaal over te vertellen. De 2e was een 17-jarig meisje dat van haar 1 kind kwam bevallen. De bevalling zelf ging goed, geen rupturen. Maar toen het kind geboren werd, kwam er dus zoals gewoonlijk vruchtwater mee. Alleen was dit geen vruchtwater meer, maar echt het beruchte 'erwtensoep'. Zwaar meconiaal vruchtwater, nog nooit gezien en echt stinken, bah
Verder heb ik ook een iets minder prettig moment gehad, nl een maternele dood. Toen ik woensdag op stage kwam, lag er een jonge vrouw met zware eclampsie. Ze had hiervoor ook een spoedsectio gehad. In de tijd dat ik er was, is ze niet meer bewust geworden. Haar litteken bleef ook bloeden, wat mij eerder aan HELLP-syndroom deed denken, maar dat kennen ze hiier blijkbaar niet. Toen ik donderdag terug kwam, was haar bed leeg. Ik heb toen gevraagd waar ze wasen hoorde toen dat ze de vorige avond overleden was. Dit was best raar. Maar mijn gedachten gingen vooral naar het kind, gezien de vader hier soms niet meer naar omkijkt als de moeder sterft (zoals dat kindje met gangreen). Maar deze vader was wel betrokken en is ook flessenmelk enzo gaan kopen. Toen het kindje dan ontslagen werd, ging de zus van de vader er oorspronkelijk voor zorge, maar later belden ze om te zeggen dat ze het kind naar een weeshuis gebracht hadden. Jammer want het kind is daar niet beter af.
Er is deze week ook nog een 2e kind naar een weeshuis gegaan. Haar moeder was overleden aan zware bloeding en te weinig tijd om het ziekenhuis te halen. De vader hebben we nooit gezien, maar de grootmoeder kwam dagelijks om voor het kind te zorgen. Toen het moment van ontslag kwam, zei ze echter 'ik neem haar niet mee naar huis, kan er niet voor zorgen'. Dit vond ik echt zo bizar, ze is toch dagelijks langsgekomen, mmaar ja, haar besluit stond vast.
Ik had dus bijna 2 afrikaanse baby's mee naar huis genomen, zo erg vond ik het. Maar ik denk dat mijn ouders en Maarten hier niet echt mee gaan lachen
Zaterdag heb ik samen met de hoofdvroedvrouw 'coverage' gedaan. Dit wil zeggen dat ze verantwoordelijk was voor het hele ziekenhuis. Ik heb nu dus alle afdelingen gezien. Bij pediatrie kwamen er net kinderen van verschillende parochies spullen overhandigen die ze ingezameld hadden. Dit was wel leuk, al die zingende kinderen. Verder kwam er nog hoog bezoek, een amerikaanse arts. Voor haar moesten alle patiënten op de afdelingen proper en droog liggen. Ook moest er op de lege spoeddienst iemand aanwezig zijn, die beter op een drukkere afdeling kon gaan helpen. Maar ik kreeg zo de indruk dat alles picco bello in orde moest zijn voor deze arts. Toen we haar ontmoetten, werd ik ook nog voorgesteld aan andere zambiaanse artsen, van wie er eentje mijn hand nam toen hij hoorde dat ik belgisch was en zijn medeleven betuigde omtrent de busramp, waar hij van gehoord had. Hier verschoot ik wel even van, ik had niet gedacht dat iemand hier dat zou weten. Het was natuurlijk wel sympathiek. Met deze artsen zijn we nog naar de labour ward geweest, gezien de amerikaanse hier erg in geïnteresseerd was. Hier waren ze net druk in de weer om een keizersnede voor te bereiden. De amerikaanse gaf op een bepaald moment, naar mijn mening, toch wel een vrij domme opmerking. Ze vroeg immers erg verbaasd of wij onze patiënten niet naar andere ziekenhuizen overvlogen als transfer nodig was. Dit gebeurt hier per auto. Ik zei toen tegen de arts naast mij 'ja als jij voor ons een helicopter koopt, zullen wij dat doen'. Vond het niet echt een snuggere bemerking van die amerikaanse, afrika is amerika niet.
Zondag zijn we dan op walking safari geweest in het national park bij the falls. Hier zagen we oa giraffen, zebra's, impala's, een wrattenzwijn, een vieze spin en veel vogels. Toen kregen we het goede nieuws dat er neushoorns gespot waren door de scout en zijn we dus naar die plaats gereden, gezien het aan de andere kant van het park was. En inderdaad, we hebben een neushoorn gezien met een kleintje. Bizar was wel dat we er toch wel erg dicht bij konden gaan, zonder dat ze reageerden. Dit kan blijkbaar ook alleen maar met witte neushoorns en niet met de zwarte, die in het noorden van zambia te vinden zijn. Maar dus 1/5 van de big five gespot, de rest hopelijk volgende week in Chobe.
Verder heb ik ook het goede nieuws gehad dat ik welkom ben om stage te doen in Mukuni maternity clinic. Woensdag gaan we daar dus een kijkje nemen. 1st gaan we een boerderij bezoeken, waar HIV-positieve vrouwen wonen en werken om hun kinderen te voeden. Hierna dus naar Mukuni village om te kijken of stage zinvol en mogelijk is en vooral of er supervisie kan zijn door een arts of vroedvrouw. Als dit alles positief verloopt, hoop ik volgende week te starten daar. Hoe het zit qua vervoer weet ik nog niet. Als ik stage mag doen daar, vermoed ik niet dat de chauffeur (die overigens altijd te laat is) mij elke dag gaat willen brengen. Dus ofwel moet ik in Mukuni accommodatie vinden ofwel, als het te doen is, met de fiets, afhankelijk van de werkuren. In Mukuni is wel geen internet, maar zover zijn we nog niet. Als dit zo zou zijn, vermeld ik dat nog wel voor ik naar daar ga.
Afgelopen dagen is het weer ook iets minder. Meer buien, onweer. Als is dit niet per se slecht, want dan koelt het eens wat af
Deze week ben ik morgen en donderdag verantwoordelijk voor de NIC en neonatologie in het ziekenhuis. Ze hebben immers 'personeeltekort' en gezien ik daar regelmatig rondhang en meehelp, mag ik dat dus doen
Sinds deze morgen ben ik overgeschakeld op muesli met tropische vruchten als ontbijt, gezien ik dat witte toastbrood 2x per dag een beetje beu ben. Wel lekkere muesli en gelukkig is er ook degelijke melk te vinden.
Maar dus dit voor afgelopen week. Ik denk dat ik iets regelmatiger moet updaten, gezien het altijd zo'n lappen tekst zijn
The food and the people
Nog even wat ter aanvulling.
Ik heb het nog niet gehad over wat we te eten krijgen denk ik. Dus bij deze, we krijgen 's morgens wit toastbrood, al is er nu bruin. Hierbij kunnen we boter, maple syrup of pindakaas eten. We hebben nu wel zelf voor confituur gezorgd. Er is ook thee en fruitsap. Dit fruitsap is steeds geconcentreerd en moet dus met water aangelengd worden. 's Middags eet ik op het werk dus ook toastbrood gezien ik dit meeneem. 's Avonds krijgen we dan een warme maaltijd; Deze is meestal rijst of pasta,soms met aardappelen nog bij. Vlees is meestal kip en gehakt in alle vormen. Er is ook al worst gepasseerd. Er bestaat ook een mogelijkheid tot vis, maar daar pas ik toch voor. Ze worden immers heel geserveerd en ik heb geen zin in graten. Er is ook een plaatselijk visgerecht, 'capenta', dit zijn ieniemienie visjes die inj zijn geheel worden opgegeten, ook niet voor mij dus. Het gedacht om die visjes met schubben en kop op te eten, nee danku. Qua groenten zijn het hier vooral bladgroenten, oa kool en sla. Ze eten hier ook pompoenbladeren, maar deze vind ik niet zo lekker. Er worden ook vaak bonen geserveerd.
Ik zou ook dagelijks nshima kunnen eten. Dit is het plaatselijke gerecht wat in armere streken 3x per dag gegeten wordt. Het bestaat uit water en maïsmeel en klaargemaakt ziet het er een beetje uit als puree. Het wordt met de hand gegeten en geserveerd met bovenstaande groenten en vlees. Ik heb het al gegeten, maar vind het niet echt bijzonder. Het is niet slecht, maar gewoon niet echt waaw superlekker.
Ik vind het wel jammer dat we nooit fruit krijgen. Als we dit willen, moeten we het zelf kopen. Patrick had laatst guave gekocht op een markt en dit was eigenlijk best lekker. Je mag het met schil opeten, maar deze was niet lekker. Het vruchtvlees smaakt naar kunstmatig aardbei-ijs
De bevolking zelf is erg vriendelijk, al word je hier als blanke echt wel aangegaapt. Iedereen zegt Hi how are you en ze verwachten dan ook dat je fine thanks and you zegt. Best wel wennen. De mensen in Livingstone zelf noemen ons geen mzungu, witte, maar in de armere wijken heb je inderdaad de kinderen die mzungu mzungu! roepen als ze je zien. In het ziekenhuis is de reactie op mij erg verschillend. Sommigen zeggen gewoon Hi, anderen Hi how are you, er zijn er ook die mij een hand geven, die ik dan zelf moet loslaten anders houden ze je hand de hele tijd vast. Ook zijn er mensen die half buigen, waar ik mij wel ongemakkelijk bij voel, maar dat is nu eenmaal de cultuur denk ik.
Qua kledij worden er vooral chitenge's gedragen. Dit zijn jurken of rokken in een stof met plaatselijk motief. Vaak is het ook gewoon een wikkeldoek en niet echt een ontwerp. De mannen dragen gewoon westerse kleding.
Alles gaat hier ook op z'n afrikaans, dus als ze zeggen een kwartier is het een halfuur of langer. Maar daar geraak je wel aan gewend :p al mis ik soms de stiptheid wel.
Maar goed, dit dus even kort over de cultuur hier
Algemene indruk van het verloop op de labour ward
Na 2 weken wil ik nu wel even en algemene indruk geven over hoe het hier verloopt op de verloskamers.
Wanneer een vrouw binnenkomt voor opname, wordt ze naar de receiving room begeleid, waar ze zich helemaal moet uitkleden voor inspectie. Ik moet zeggen dat ze wel grondig inspecteren, al vind ik het zelf nie echt nodig om die vrouwen compleet uit de kleren te laten gaan. Ze zijn dan ofwel niet in arbeid, ofwel in de latente fase (tot 3cm) ofwel in de actieve. Als ze geen volledige ontsluiting hebben moeten ze sowieso naar de antenatal ward, waar ook alle bevallen moeders liggen.
Na 4 uur worden degenen in actieve fase opnieuw geëvalueerd. Zijn ze bijna volledig dan mogen ze terug naar het verloskwartier wandelen. Erg leuk als je persdrang hebt. De vliezen worden pas op het laatste moment gebroken owv HIV. Dit geeft altijd wel een fontein als het gebeurt. De vrouw moet dan persen. Ze moet hierbij zich vastnemen aan haar enkels en zo haar benen naar zich toe trekken. De vroedvrouwen blijven roepen dat ze moet persen ook al heeft ze geen wee. Werkt ze niet mee, dan krijgt ze slaag. Ook als ze te hard roept van de pijn krijgt ze daar opmerkingen over of slaag. Ik heb dus al gezien dat een vrouw moest persen zonder persdrang en dat dus het hoofdje niet zo vlot geboren werd. Deze vrouw kreeg veel slaag en er werd echt tegen haar geroepen dat ze moest persen en meewerken want dat haar kind anders dood zou zijn. ook hebben ze dit kind er praktisch uitgesleurd, wat ook te merken was aan de linkerarm, die slap bleef. Vermoedelijk dus schade aan de plexus brachialis, de bezenuwing van de arm. Het kind had ook wat extra ondersteuning nodig. Ze hebben slijmen weggezogen en een paar keer, veel te snel, beademt. De ambu was wel aangepast aan de grootte van het kind gelukkig.
De geboorte van de placenta gebeurt zoals in België, dus niet veel speciaals over te melden.
Dan verder als de vrouw gescheurd of geknipt is, wordt er gehecht. Dit gebeurt zonder verdoving al staat er in elke verloskamer wel verdovingsmiddel. Tijdens mijn nachtdienst zei ik dan ook tegen de vroedvrouw van wil je verdoving en toen zei ze wel ja. Maar dit was waarschijnlijk ook alleen maar omdat ik dat vroeg. Er wordt dan een volledig dik maandverband naar binnen geduwd om het bloeden tegen te houden, zodat ze beter kunnen zien bij het hechten.
Nadien wordt er ook altijd manuele reviesie van de baarmoeder gedaan. Dit wil dus zeggen dat ze na het hechten hun hele hand in de vagina steken en zo klonters verwijderen. Dit ook zonder verdoving. Ze doen dit ook om eventuele placentaresten te verwijderen, zelfs al is die duidelijk volledig.
Als dit klaar is, staat de vrouw op en wandelt ze terug naar de postnatal ward, wat dezelfde is als antenatal. Als de vroedvrouwen vinden dat ze teveel bloed verloren heeft, mag ze wel met de rolstoel (=lees tuinstoel op wielen). Verder wordt enkel nog bloeddruk, pols, temperatuur en ademhaling opgevolgd. En dus niet bloedverlies en baarmoederhoogte, wat toch wel belangrijk is.
Voor de borstvoeding hebben ze hier geen hulp nodig, vraag me niet waarom. Misschien dat de moeders elkaar helpen of dat moeders hulp krijgen van familieleden. Er wordt in elk geval geen tijd aan besteed. De vrouwen gaan na 24u of vroeger ook meestal naar huis, tenzij het een keizersnede was of er complicaties zijn opgetreden.
Vandaag hadden we iemand met hemorraghie, bloeding dus. Zij was bevallen op de antenatal ward, dus niet op het verloskwartier waar alles voorhanden is. Er werd dus nogal veel heen en weer gewandeld, op hun dooie gemak. Ze waren ook met 5 tegelijk aan deze vrouw bezig. Toen ze iets of wat stabiel was, hebben ze haar met de rolstoel naar een verloskamer gebracht. Hier ging de dokter nakijken of er een cervixruptuur was. Ik moest hierbij assisteren. Alles gebeurde weer zonder verdoving. Ik moest helpenmet het spreiden van de vagina, terwijl de dokter met een tang aan de cervix zat te trekken om te zien of er iets aan was. Ik dacht echt dat hij zelf een scheur zou veroorzaken. De vrouw zag hier echt van af. Uiteindelijk bleek er geen ruptuur te zijn en ging de dokter dan de episiotomie hechten. De manier waarop hij dit gedaan heeft, was naar mijn mening echt slecht. Ze hechten gewoon alles doorlopend aan elkaar. Dus niet apart, vaginawand, spierlaag en huid, maar gewoon alles aan elkaar. Dit had dus tot gevolg dat de wondranden allesbehalve mooi tegen elkaar pasten en er dus overal nog stukjes wonde tussen de hechtingen zaten. Deze vrouw zal dus echt wel veel littekenweefsel krijgen, misschien zelfs wild vlees. Dit zal niet bevorderlijk zijn voor eventuele betrekkingen nadien of latere bevallingen. Littekenweefsel is immers niet rekbaar.
Er wordt hier trouwens geïnduceerd met cytotec bij levende baby's, iets wat bij ons niet mag omdat het mogelijks een te sterke reactie geeft, waardoor de baarmoeder continu samentrekt en het kind dus in gevaar komt. Het wordt hier opgelost in water (200µg in 200ml) en stapsgewijs toegediend (1st 20 ml elk uur, daarna 40 ml elk uur) en gestopt als er contracties zijn. Er was vandaag een vrouw die farmacie studeerde en waarschijnlijk dus ook wel van deze nevenwerkingen afwist. Ik had haar opgenomen en ze had aan mij gevraagd waarmee er geînduceerd werd (oxytocine en cytotec). Ze zei dan tegen mij dat ze liever geen cytotec wilde. Maar toen de dokter haar onderzocht had en zei dat ze cytotec ging krijgen, zei ze wel niets. Ik dacht dus van zelf iets te zeggen hierover tegen de vroedvrouw en de vroedvrouw ging dan aan de vrouw vragen waarom. De vrouw vond het blijkbaar niet zo leuk dat ik dat gezegd had en was een beetje gegeneerd en zei echt van ja we waren gewoon aan het praten en ik bedoelde daar niets mee,... Dus geen goed idee van mij om op te komen voor de wensen van de vrouw. Ze heeft ook gewoon de cytotec genomen.
Verder heb ik ondertussen ontdekt dat in 2008 de organisatie The butterfly tree in Mukuni village, het dichtsbijzijnde traditionele dorp, een maternity clinic gebouwd heeft. Ik heb dus met deze organisatie contact opgenomen ivm mogelijk stage doen daar, gezien dat is wat ik wil. Er komen blijkbaar vrouwen echt uit afgelegen gebieden naar die clinic om er te bevallen, dus ze zullen wel voldoende bevallingen hebben. Het is natuurlijk wel de vraag of er daar ook gediplomeerde vroedvrouwen aanwezig zijn of enkel de traditionele. In elk geval fingers crossed en hopen dat ik daar positief nieuws van krijg. De organisatie hier heeft immers nog steeds de directeur van de plaatselijke clinics niet kunnen spreken, maar ze hebben nu morgen wel een afspraak. Dus hopelijk weet ik morgen meer. Al hoop ik wel het hardst dat Mukuni maternity clinic wat wordt.
2e week gedaan, 1 bevalling
Mijn excuses dat ik een week niets gepost heb, maar er was gewoon niet veel dat het melden waard was.
Zondag zijn er 2 nieuwe vrijwilligers aangekomen uit Nederland, Inja en Patrick. Ze hadden een dag vertraging omdat ze hun aansluiting in Londen gemist hadden.inja gaat op een weeshuis werken en Patrick 1st op een school, daarna ook een weeshuis.
Deze week 3 bevallingen meegemaakt. Bij de eerste mocht ik niet meedoen, ook al vroeg ik het wel. De vroedvrouw zei gewoonweg nee... Deze mevrouw had een kleine episiotomie, knip, gehad en moest dus gehecht worden. Dit deed de vroedvrouw dan zonder verdoving en de vrouw riep echt van de pijn. Waarop de vroedvrouw gewoon zei 'hou je mond, je haalt mij uit mijn concentratie en je wilt toch wel dat ik het goed doe' Hier ben ik dan ook niet blijven staan kijken, gezien de vrouw mij smekend aankeek en ik wist dat ze wel verdovingsmiddel hadden. Bij de 2e hebben ze me gewoon niet geroepen. En dan vrijdag was het uiteindelijk wel zover en heb ik mijn 1e Zambiaanse bevalling gedaan. Het was een jongen van 3 900g, 3e kindje. De vrouw was heel erg dankbaar, ik had haar ook rugmassage gegeven, omdat ze last had van haar rug tijdens de weeën, iets wat hier waarschijnlijk nooit gedaan wordt. De vroedvrouw met wie ikde bevalling gedaan heb, zei dat ik een 'A+' kreeg voor de bevalling. Het was dus wel goed gegaan :). Nu hoop ik wel dat het nieuws zich snel verspreid dat ik het dus wel kan. Misschien mag ik dan wat meer, omdat ze nu weten dat ik wel bekwaam ben.
Maar in afwachting van een nieuwe stageplaats, een clinic hopelijk, ga ik uit pure noodzaak opnieuw nachten doen, gezien er dan meer vrouwen bevallen. Ik had ergens verwacht/gehoopt dat dat hier niet nodig was. Ik heb dit immers in Roosendaal al gedaan om zoveel mogelijk bevallingen te kunnen doen. Ik had gedacht dat 13 niet zo'n groot aantal was om te halen in afrika. Maar blijkbaar in dit ziekenhuis dus wel.
Nu iets anders dan stage.Maandag ben ik met de hoofdvroedvrouw, de stagementor en nog een verpleegkundige meegegaan naar een andere lodge waar 11 Noorse studenten logeren. Zij hadden blijkbaar gevraagd of wij info wilden geven rond de zambiaanse gezondheidszorg. Het waren oa student leerkrachten & sociaal werk. Sommigen waren ook al afgestudeerd. Ik vond het wel leuk daar te zijn. De info zelf was interessant, maar het was ook leuk om andere mensen te leren kennen, die zelfs niet zo ver van mijn lodge logeren.
Donderdag was het internationale vrouwendag en ik was uitgenodigd op een 'braai', een BBQ, door de hoofdvroedvrouw.Hier ben ik samen met Inja naartoe geweest. Ondanks het feit dat de BBQ (zo'n half metalen vat gevuld met kolen met een rooster op) slecht in gang schoot, was het wel plezant. Het eten was lekker, leuke muziek en sfeer. Er werd ook gedanst, al houdt dansen hiergewoon schudden met je kunt in. Zelfs de volksdansen bestaan gewoon uit het schudden van de kont.
Gisteren zijn we naar het Livingstone Museum geweest. Leuk museum, wel de moeite waard al mocht ik er jammer genoeg geen foto's nemen. Hierna zijn we dan naar Jollyboys geweest, een organisatie die trips organiseert in en buiten Livingstone. We hebben dan voor komende zondag een walking safari geboekt, waar we hopelijk neushoorns kunnen zien. Voor het weekend daarna hebben we een 2-daagse trip naar Chobe, Botswana geboekt. Dit is een nationaal park, dus veel dieren normaal gezien. We zullen zien.
Vandaag ben ik naar de kerk geweest. Ik was uitgenodigd door een van de vroedvrouwen in haar kerk, de calvary church. Het 1e uur was wel tof, zingen en dansen. Daarna minstens 1,5 uur een preek. Iets over lowering the standards, maar ik had geen idee wat hij hier juist mee bedoelde. Dan ook iets dat mensen meer geld moeten geven aan de kerk en minder aan hun huis. En dan dat homoseksualiteit puur kwaad was. Deze preek vond ik dus niet zo leuk om te horen, hij duurde ook te lang, al was de priester echt wel heel gepassioneerd. Maar nu ben ik hier dus ook naar een kerk geweest, wat ik wel wilde doen. Het is wel leuk voor een keer, maar ik ga het verder niet meer doen denk ik.
Dat was zowat afgelopen week. Straks om 18u30 begint mijn nachtdienst en die duurt tot 7u30, maar dan is er nog niet gebrieft. Maak er dus maar 8u30 van. Hopelijk blijf ik wakker en word ik niet levend opgegeten door muggen.
1e week afgelopen
Ik ben nu ondertussen bijna een week hier. Na al de administratieve onzin ben ik dan woensdag vlot kunnen starten in het Livingstone General Hospital. Dit is eigenlijk wat wij een universitair ziekenhuis zouden noemen, alle gecompliceerde bevallingen worden naar hier doorverwezen. Wel boeiend natuurlijk, al had ik dit misschien toch liever op voorhand geweten.
Afgelopen 3 dagen waren eigenlijk verschrikkelijk rustig. Het ziekenhuis doet zo'n 1500 bevallingen per jaar, maar hier heb ik weinig van gemerkt. Enkel donderdagmorgen is er iemand bevallen. Ze moest wel een episiotomie krijgen en dat werd een hele opdracht. De schaar uit de bevallingset was immers veel te bot, dus dit lukte niet en dan waren ze maar aan het trekken met die schaar aan dat weefsel in de hoop dat het zou scheuren :s. Gelukkig kwam toen de hoofdvroedvrouw aan en die opende een 2e set voor een nieuwe schaar. Deze bleek jammer genoeg niet veel beter te zijn maar na 10x knippen en veel trekken en sleuren ontstond er dan toch een behoorlijke episiotomie. Het kind, een jongen, werd toen snel geboren. Toen ze de placenta wilden laten geboren worden bleek de navelstreng afgescheurd, al had ik ergens ook wel de indruk dat het precies een velamenteuze insertie was geweest. Maar dus moest de placenta manueel gehaald worden. Geen pretje zonder verdoving en zeker niet als ze 20 keer opnieuw gaan voelen of ze alles wel hebbe. Wel goed dat ze grondig zijn, maar toch. Bij het hechten was duidelijk zichtbaar dat er meerdere keren geknipt was, de randen waren nogal gekarteld. De vroedvrouw besloot wel om de vrouw in een rolstoel weg te brengen naar de materniteit, omdat ze toch wel wat bloed had verloren. Die rolstoel was echt een witte tuinstoel vastgeboord in het frame van een rolstoel, best apart
Later die dag kwam er een 16-jarige meisje binnen met massieve contracties. Ze had van haar moeder 'Afrikaans medicijn' gekregen om de bevalling te bespoedigen, maar het effect was een beetje te sterk. Er bleek foetale nood te zijn en het werd dus een sectio. Hier ben ik bijgeweest. Ik moest een groene jurk rondbinden en voor de rest alles uitdoen. Ik voelde me dus niet echt op mijn gemak, al was alles wel bedekt. De operatie zelf gebeurde zoals bij ons, dus niet veel over te zeggen. Het kind had de navelstreng om zijn nek zitten. Hij had na de keizersnede ook echt wel ondersteuning met zuurstof enzo nodig. Ik heb hem gisteren teruggezien en alles was toen wel in orde.
Verder dus geen bevallingen deze week. Ik heb wel nog een baby gezien met gangreen. Voor degenen die niet weten wat dat is, het is een soort infectie die weefsel doet afsterven, erg pijnlijk en dodelijk. De moeder van deze baby was gestorven in het kraambed owv teveel bloedverlies en te weinig tijd om het ziekenhuis te halen. De vader was nog niet langsgekomen sinds de geboorte, 10 dagen geleden, enkel de grootmoeder was daar. Gezien de baby gangreen had aan beide beentjes zouden deze dus best geamputeerd worden, jammer maar alleen zo kon de baby overleven. De grootmoeder durfde echter niet toestemmen uit schrik dat de vader haar zou verwijten dat ze het niet had mogen toestaan,... Ze heeft de baby dus tegen medisch advies meegenomen en de baby gaat zeker sterven jammer genoeg. Harde realiteit...
Verder lag er in de couveuse ook een minibaby die geboren was op 28 weken zwangerschap. Deze kleine jongen is echt een vechtertje. Gezien ze hier weinig middelen hebben krijgt hij alleen zuurstof via een buisje in zijn neusje dat er constant uitvalt en af en toe voeding. ondertussen is hij al wel zo'n 2 weken oud, wat dus 30 weken zwangerschap betekent. Ik vraag me af of hij zal overleven, ik hoop van wel. Gisteren is er immers een kindje gestorven aan een infectie. Het was doorverwezen uit een andere kliniek, maar de ouders zelf waren veel te laat met het kindje naar het ziekenhuis gegaan en dus konden ze in mijn ziekenhuis ook maar weinig doen.
Maar hopelijk volgende week iets drukker, dat ik zelf ook in actie kan schieten. Nu is het dus weekend. Normaal ging er vandaag een nieuwe Nederlandse vrijwilligster komen, maar zij heeft een vlucht gemist en zal dus morgen pas arriveren.Sofie is ondertussen naar Kitwe om daar in een weeshuis te werken. En Loes is zelf naar haar project. Dus ik zit hier vandaag alleen. Ik heb de was gedaan, berg was, kruipt veel tijd in als je dat met de hand moet doen :p, maar gezien de tropische temperaturen droogt het wel heel vlot. Ik ben ook nog even naar de winkel geweest oa voor belkrediet, dat je hier gewoon op straat kan kopen. In de winkel zelf heb ik mijn 1ste huwelijksaanzoek gekregen
Ik ben gisteren ook nog naar immigratie geweest om mijn visum te verlengen, gezien ik maar een week had gekregen bij het binnenkomen van het land ipv de gebruikelijke maand. Dus morgen vervalt dat en in het weekend werken ze daar niet dus gingen we gisteren. Komen we daar aan, treffen we een vrouw die echt geen zin heeft om iets te doen, ook al moet ze alleen een stempel zetten en een datum noteren. Ze zei kom maandag maar terug. Wat een soep, blijkbaar erg moeilijk om iets te doen als ik dan toch al daar ben. Maar dus hopen dat ze daar maandag niet moeilijk over gaan doen.
Eigenaardig is wel dat het regenseizoen is, maar er dus nog geen druppel gevallen is sinds ik hier ben. Misschien positief, ware het niet dat het hier echt bloedheet is. Dus een beetje regen zou wel welkom zijn eigenlijk. Al is het blijkbaar wel onvoorstelbaar als het onweert, maar heb ik dus nog niet meegemaakt.
Maar goed, hopen op iets meer bevallingen volgende week!
morgen 1e stagedag
Morgen zal ik uiteindelijk starten in het ziekenhuis waar ik stage ga lopen. We zijn er gisteren al geweest omdat we nog administratieve zaken moesten regelen omtrent mijn study permit. Best lastig gezien niemand exact weet wat er nodig is en iedereen iets anders zegt. Dus hebben we daar gisteren de hele dag gezeten. In de voormiddag hadden we alles gedaan voor een echt study permit te regelen, ik moest dan ook een x-ray laten doen, maar die waren geslotene tegen dat we daar waren dus moesten we om 2u terugkomen. Toen we er dus terug waren bleek dat ik een tijdelijk permit nodig heb en dat de helft van al de papieren en oa de x-ray niet nodig waren. Verder hadden we wel alle papieren en moest het hoofd van het ziekenhuis enkel nog iets tekenen, maar daar ging iemand anders voor zorgen.
Ik heb gisteren dus nog niet veel kunnen zien in Livingstone zelf. We zijn wel naar de supermarkt geweest om water te kopen en ik heb ondertussern ook een zambiaans gsmnr.
's Avonds was er dan een andere vrijwilligster teruggekomen, Loes. Zij is hier al sinds november en blijft nog tot begin mei. Haar moeder is op bezoek en ze waren net terug van safari on Chobe, Botswana, wat blijkbaar echt wel de moeite is. Ik heb dan ook wel wat gevraagd rond bezienswaardigheden hier in Livingstone, zodat ik al een idee heb van wat ik kan gaan doen.
Vandaag bracht Kennedy mij dan naar het ziekenhuis, in de veronderstelling dat ik al zou beginnen. Ik was dan samen met de verpleger die ons gisteren geholpen had naar het hoofd verpleegkunde gegaan. Zij ging dan alles in orde brengen. Ik heb daar dan 1st meer dan een uur op haar gewacht, want ze was in vergadering. Hierna bleek er toch nog een probleem te zijn omdat ik student was en niet naar de general nursing council was geweest. Maar ze ging proberen met de directeur dit op te lossen, die jammer genoeg aan het opereren was> Hem hebben we dus niet gezien, dus kon ik ook niet starten want anders was zij niet verzekerd voor mijn aanwezigheid en ik ook niet. Ik heb dan wel een rondleiding gekregen op de afdeling.
Er is een high kost en low cost materniteit. High cost is voor degenen met geld, zij hebben 'aparte kamers' (met gordijn tussen), de goeie bedden en wiegjes voor de baby,s, goede zetels en tv. Deze afdeling was leeg. Bij de low cost zaten verschillende pasbevallen vrouwen in of naast hun bed. Ze zitten met 4 samen en hebben duidelijk minder luxe dan in de high cost. Verder heb ik dan de verloskamers gezien, waar de bedden echt heel oud zijn (al zijn alle bedden hier vrij oud), eigenlijk is het gewoon een tafel met matras op. De couveuses waren dan weer wel modern en het CTG apparaat ook. Dit maakt het contrast natuurlijk nog groter. Ik heb dan ook nog gezien waar het labo was, gynaecologie,... zowat alles wat ik nodig zou hebben voor verloskunde. Ik moet wel zeggen dat het toch niet te vergelijken is met Peru, wat ook wel een ontwikkelingsland is. Hier in Zambia is het duidelijk dat er toch veel armoede is en dat ook de gezondheidszorg weinig geld heeft.
Hierna is Kennedy mij dan komen ophalen en hebben we ervoor gezorgd dat alle papieren voor morgen klaar zijn. Sofie was blijkbaar naar the falls, dus ben ik ook naar daar gegaan. Dit was het goedkoopste in een 'shared taxi' maar dan moet je dus echt wel wachten tot de taxi vol is. Het was een korte rit. Aan de inkom kreeg ik veel korting omdat ik vrijwilliger ben. Ze zijn vrijwilligers immers als locals en dus moeten we ook dat tarief betalen. Sofie is dan terug naar de inkom gekomen en we gingen dan samen verder. Er stond een pijltje met 'best pictures' dus gingen we dat volgen. Onderweg kwamen we een familie bavianen tegen, die niet zo opgezet waren met onze aanwezigheid en de foto's die we namen. Het mannetje begon ons immers aan te vallen en heeft Sofie zelfs lichtjes gebeten. Dit gaf natuurlijk wel wat paniek ivm rabies. We hebben dan wel eerst de wonde uitgewassen, voor we the falls verder zijn gaan bezichtigen. Het is duidelijk dat het regenseizoen is want er hangt echt continu een mist van water. Je moet ook een regenjas aandoen en zelfs dan word je nog zeiknat. The falls zelf waren spectaculair, al konden we ze niet helemaal zien owv de mist. Hopelijk is dit minder eind april, dan kan ik misschien nog eens teruggaan voor wat betere foto's
Hierna zijn we dan teruggekeerd naar Livingstone en hebben we Kennedy op de hoogte gebracht van de beet en hij zei van naar het ziekenhuis te gaan. Dit hebben we dan gedaan en daar zei de arts dat we ons geen zorgen moesten maken om rabies, gezien ze geen apen met rabies hebben. De bewakers bij the falls worden regelmatig gebeten en die hebben nog nooit rabies gekregen. Hij raadde wel een tetanusspuit aan, maar Sofie heeft er nog geen 3 jaar geleden een gehad, dus lijkt mij dat ze wel beschermd is.
Anyway, morgen start ik dus normaal om 8u in het ziekenhuis als alle papierwerk in orde komt. Ondertussen ben ik ook al licht verbrand in mijn nek, beetje beter opletten dus.
gearriveerd in Zambia
Gisteren om 8u thuis vertrokken om mijn vlucht in Amsterdam naar Londen te nemen om 5 voor 12. Ondanks kleine moeilijkheden bij het inchecken, is dit toch vlot gegaan. We (ik, mijn vriend & mijn ouders) zijn dan nog even iets gaan drinken en daarna was het afscheid nemen, wat toch wel zwaar was.
Handbagage op het vliegtuig krijgen is toch een andere zaak, want je moet daar altijd de vloeistoffen en computer uithalen, alles in bakjes leggen en daarna alles weer terugsteken. En dan uiteindelijk halen ze die rugzak nog leeg omdat er vochtige doekjes inzaten en die dus een fout beeld gaven. Dit wist ik dan ook voor de volgende 2 keren dat ik die handbagage moest inchecken, wat een gedoe.
In londen had ik ruim voldoende tijd om wat rond te lopen en wat aan mijn eindwerk te werken. 's Avonds kon ik dan instappen in het vliegtuig naar Johannesburg, een vlucht die 11 uur zou duren. Op zich geen probleem ware het niet dat ik 's nachts in een vliegtuig niet kan slapen omdat ik geen houding vind in die zetels. Daar kwam dan nog een niet zo sympathieke buurvrouw bij die haar leeslampje niet wilde uitdoen, terwijl ze zelf lag te slapen boven haar boek en een man vlakbij die verschrikkelijk snurkte. Daar ging eventuele nachtrust dus.
s'Morgens konden we een ontbijt kiezen en ik dacht mm Engels ontbijt. Wel niet aan gedacht dat dat dus ook champignons, worst en warme tomaat bevat, naats scrambled eggs. Deze laatste zijn echter slecht bekomen op mijn maag en al de rest lustte ik toch niet. Op de terugvlucht dus kiezen voor 'normaal' ontbijt.
In Johannesburg aangekomen, moest ik mijn bagage ophalen en opnieuw inchecken. Gezien ik misselijk was en erg moe was dat allemaal niet evident. Het is allemaal wel goed verlopen, al heb ik mij in het zak laten zetten door een vriendelijk persoon die mij de weg wel wilde wijzen en daar dan nadien onbeschaamd geld voor vroeg. Verder geen problemen gehad, gewacht op volgende aansluiting, waar ik helemaal alleen aan de raam zat en dus niermand in de 2 andere stoelen, waardoor ik ruimte genoeg had. Deze vlucht ging ook goed. Voor we landden, kon ik de Zambezi rivier zien en in de verte duidelijk 'de rook die dondert' oftewel de befaamde victoria falls. Best wel indrukwekkend.
Bij landing bleek de zon toch erg fel te schijnen en had ik de jas maar uitgetrokken die ik in het vliegtuig aangedaan had owv de koude airco. Zeer goed plan, het was immers bloedheet buiten en ook vochtig. Lastige warmte dus. Hier moest ik dan een visum voor 90 dagen vragen. Dit was gemakkelijker gezegd dan gedaan. Er stonden ellenlange rijen aan de douane en die mensen hadden precies ook alle tijd van de wereld, zambiaanse tijd. Het heeft 3 kwartier geduurd voor ik uiteindelijk aan de beurt was en dan wilde die man mij geen 90 dagen geven. Ik kreeg een week en moest maar gaan verlengen op het einde. Hier was niets tegen in te brengen dus heb ik gewoon mijn bagage opgehaald en ben ik naar buiten gegaan waar Rabeccah van Dream Livingstone samen met Sofie, een andere vrijwilligster uit Belgie, stond te wachten. Rabeccah was erg vriendelijk en heeft mij en Sofie dan samen in haar auto naar het guest house gebracht. Toen werd trouwens erg duidelijk dat hier vroeger britten gezeten hebben, stuur aan de verkeerde kant en rijden aan de verkeerde kant
Er was veel politie in het dorp omdat er iemand van de UN kwam. Ik heb inderdaad een privejet van de UN zien landen en een rode loper gezien, maar wist niet wie.
Het guesthouse ligt even buiten de stad, rustig gelegen en erg mooi. Ook de kamers zijn mooi en goed onderhouden. De mensen zijn allemaal erg vriendelijk.
De rest van de namiddag hebben we wat gebabbeld gezien we allen moe waren. Morgen krijgen Sofie en ik een rondleiding en gaan we in het ziekenhuis alles regelen voor mijn study permit.
Foto's volgen nog en ik ga morgen ook een simkaart aanschaffen, de mensen die graag mijn nr willen, mogen dit dan laten weten.
Veel groetjes uit het zonnige, warme Zambia!
Nog 10 dagen...
Over 10 dagen stap ik op het vliegtuig naar Zambia voor een nieuw buitenalnds avontuur. Ik besef het zelf nog niet helemaal denk ik, maar het begint wel te dagen dat het niet meer zo lang zal duren. Al besef ik ook wel dat, eenmaal daar, de tijd waarschijnlijk zal vliegen.
Vandaag moesten we naar Turnhout voor workshops te volgen ivm internationale dagen. 1 van de workshops die ik gekozen had, ging over congenitale afwijkingen in Ethiopië. Ondanks dat er daar echografie en vruchtwaterpuncties enzo mogelijk zijn, komen de meeste mensen hiervoor niet naar het ziekenhuis. Eventuele uiterlijke afwijkingen zijn dan dus ook pas te zien na de bevalling. Zoiets doet me maar weer eens beseffen dat ik in Zambia wel eens voor onaangename verrassingen kan komen te staan bij geboortes. Verder heb ik wel het 'geluk' dat vrouwenbesnijdenis in Zambia eigenlijk niet (meer) voorkomt, gezien er daar nultolerantie voor geldt. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat ik het niet zal tegenkomen, maar dat de kans toch wel klein is, zeker in stedelijke gebieden.
Owv deze zaken ben ik toch erg blij dat ik niet alleen zal zijn daar. Zo heb ik tenminste iemand om mee te praten als het nodig moest zijn. Het is misschien niet hetzelfde als een medestudent, maar het zal toch wel waardevol zijn.
Dan even iets totaal anders, de inkopen zijn nog steeds volop bezig. Mijn medicijnenarsenaal moet nog wat extra uitgebreid worden
Volgende week zal het waarschijnlijk veel heen en weer geloop en gerij zijn om alles nog bijeen te krijgen, maar tegen zaterdag zal ik wel alles hebben. Dan kan ik met een gerust hart op het vliegtuig stappen naar warmere oorden.
Ik kijk er al naar uit, al ga ik bepaalde personen toch wel missen...
